به طور کلی منظور از بلوغ ، پایان سن کودکی و ورود به بزرگسالی و آمادگی برای باروری می باشد. بلوغ در دختران ، با وقوع قاعدگی و رشد پستان ها محرز می شود. در مورد پسران نیز تغییراتی که در صدا و فرم آلت تناسلی اتفاق می افتد می تواند بیانگر شروع فرآیند بلوغ در آن ها باشد. گاها در برخی موارد شاهد بلوغ زودرس در دختران یا پسران خواهیم بود ، برای تشخیص دقیق این موضوع در دختران حتما باید به پزشک متخصص زنان مراجعه شود. به طور کلی منظور از بلوغ زودرس ، آغاز پروسه بلوغ در دختران قبل از 8 سالگی و در پسران پیش از 9 سالگی می باشد. لازم به ذکر است که بلوغ زودرس در دختر خانم ها بیش از پسران اتفاق می افتد ، طبق تحقیقات انجام شده ابتلای پسران به این اختلال در قیاس با دختران ، نسبت یک به ده دارد. ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت است که عدم درمان این اختلال ، می تواند زمینه ساز مشکلات فیزیولوژیکی متعددی اعم از اختلالات روحی – روانی ، کوتاه ماندن قد ، ترس از حضور در اجتماع و افسردگی در آینده شود. در این مقاله رویکرد بحث ما ، بلوغ زودرس در دختران می باشد ، چنانچه فرزند دختر دارید و نگران این موضوع هستید یا می خواهید از وقوع این مشکل پیشگیری کنید ، برای کسب اطلاعات جامع تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.
منظور از بلوغ زودرس در دختران چیست؟
بلوغ در دختر خانم ها باید بعد از 8 سالگی رخ دهد ، حال آن که چنانچه قبل از این سن شاهد علائم و نشانه های بلوغ در دختران باشیم ؛ این موضوع می تواند بیانگر وقوع بلوغ زودرس باشد. بلوغ زودرس در دختران معمولا به دلیل مشخصی اشاره ندارد ؛ این در حالی است که وقوع بلوغ زودرس در پسرها غالبا بمیّن وجود یک بیمار خاص است.
همان طور که در ابتدای مقاله گفتیم شیوع بلوغ زودرس در دختر خانم ها ، بیش از پسران می باشد ؛ از این رو والدینی که فرزند دختر دارند می بایست علائم و نشانه هایی که فرزندشان در این سن با آن ها مواجه می شود به خوبی زیر نظر داشته باشند تا در صورت مشاهده علائمی که دال بر بلو زودرس هستند ، برای تشخیص به موقع فرزند خود را هر چه سریع تر به متخصص زنان ارجاع دهند تا با بررسی و تشخیص دقیق ، در صورت محرز شدن بلوغ زودرس ، فرآیند درمان بهنگام صورت پذیرد و بدین ترتیب از بروز مشکلات جدی در آینده پیشگیری به عمل آید.
انواع بلوغ زودرس در دختران
به طور کلی بلوغ زودرس در دو دسته ، تقسیم بندی می شود که از قرار ذیل می باشند :
- بلوغ زودرس مرکزی : در این نوع از بلوغ زودرس ، فرآیند بلوغ زودتر از موعد اصلی شروع می شود اما سرعت پیشروی آن کاملا طبیعی خواهد بود. این نوع از بلوغ زودرس ، به بیماری یا عارضه خاصی دلالت نمی کند.
- بلوغ زودرس محیطی : این نوع از بلوغ زودرس به ندرت به وقوع می پیوندد. در بلوغ زودرس محیطی ، پروسه بلوغ زودتر از زمان طبیعی رخ می دهد ؛ اما این نوع از بلوغ ناشی از مشکلاتی اعم از مشکل تخمدان ، غده هیپوفیز ، غدد فوق کلیوی و مواردی از این قبیل می باشد.
دقت داشته باشید که با مداخله به موقع پزشکی و انجام آزمایشات مورد نیاز و در صورت نیاز با استفاده از درمان دارویی ، می توان از بروز مشکلاتی که در پی بلوغ زودرس اتفاق می افتند ؛ جلوگیری کرده و بلوغ زودرس را به تعویق انداخت.
چگونه می توان از بلوغ زودرس در دختران جلوگیری کرد؟
در حالت کلی جلوگیری از وقوع بلوغ زودرس ، امری اجتناب ناپذیر است. البته با رعایت نکاتی که در جدول زیر آمده ، می توان ریسک بروز این اختلال را به حداقل رساند.
| راه های پیشگیری از بلوغ زودرس | توضیحات |
| پرهیز از هورمون های جنسی | اولین قدم این است که والدین کودک ، مواردی که هورمون های تستوسترون و استروژن در خود دارند را از دسترس فرزند خود دور نگاه دارند. از جمله این موارد می توان به مکمل های رژیمی ، لوازم آرایشی ، ظروف و بطری های پلاستیکی نگهدارنده غذا و آب ، داروهای مخصوص بزرگسالان اشاره داشت. |
| داشتن رژیم غذایی اصولی | بهتر است مواد غذایی سالم را در سبد غذایی کودک خود بگنجانید. این موارد عبارتند از حبوبات ، گوشت های ارگانیک و سبزیجات ساده. شایان ذکر است که مصرف بیش از اندازه برخی خوراکی ها از قبیل برنج ، نان و ماکارونی سفید و نیز چربی بیش از حد می تواند زمینه ای برای ابتلا به بلوغ زودرس باشد. ضمنا توجه داشته باشید که نوشابه همان طور که برای بزرگسالان مضرات بیشماری دارد ، مصرف آن در کودکان نیز می تواند به بلوغ زودرس منتج شود ؛ از این رو آب که یک نوشیدنی سالم و مفید است را جایگزین این نوشیدنی مضر کنید. |
| کنترل وزن | غالبا کودکانی که اضافه وزن دارند به بلوغ زودرس دچار می شوند ، لذا به وزن کودک خود توجه داشته باشید و در صورتی که فرزندتان دارای اضافه وزن است حتما مشوق او برای کاهش وزن باشید. |
| دوری از استرس | برخی کودکان در هنگام رویارویی با برخی مشکلات ، دچار استرس و اضطراب می شوند. در چنین مواردی والدین موظف هستند که از طریق صحبت کردن با کودک ، ارجاع او به روانشناس ، ثبت نام در کلاس های ورزشی ، منع از تماشای زیاد تلویزیون و بازی های خشن ؛ استرس را از کودک خود دور کنند. |
| اجتناب از بی تحرکی | بی تحرکی یکی از علل وقوع بلوغ زودرس می باشد ، از این رو در صورتی که کودک تان علاقه ای به ورزش ندارد ؛ سعی کنید او را به تحرک وادارید و برنامه ای ثابت و روتین برای ورزش کردن او در نظر بگیرید. |
دکتر فرزانه درویش زاده ؛ جراح و متخصص زنان ، زایمان و نازایی در تهران و عضو انجمن زنان و مامایی ایران و دارای بورد تخصصی لاپاراسکوپی می باشند. ایشان به عنوان بهترین متخصص هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی در استان تهران شناخته می شوند. ضمنا دکتر درویش زاده عضو انجمن FMF انگلستان و عضو کالج زیبایی زنان آمریکا نیز هستند. ایشان در زمینه جراحی های درمانی و زیبایی زنان و مشاوره و درمان ناباروری جزو پیشتازان در این عرصه می باشند.
