پستانک به دلیل شکل و حالت نزدیکی که به سینه ی مادر دارد ، وسیله ای است که از آن برای آرام نگه داشتن نوزاد استفاده می شود. سوالی که بسیاری از افراد می پرسند، این است که آیا استفاده از پستانک ضرر دارد ؟ آیا این وسیله کمکی باعث نفخ نوزاد می شود ؟ در این نوشتار می خواهیم اطلاعاتی در مورد مزایا و معایب این ابزار کمکی به شما ارائه کنیم. با ما تا انتهای این مطلب از دکتر فرزانه درویش زاده ، بهترین متخصص زنان و زایمان در تهران ، همراه باشید.
آیا استفاده از پستانک مفید است ؟
هنوز تحقیقات در مورد فواید و معایب استفاده از این ابزار کمکی ادامه دارد. اما نکته ای که باید به آن توجه نمود این است که بسیاری از متخصصان مکیده شدن پستانک توسط نوزاد زیر یک سال را بلا مانع می دانند. برخی از فواید این وسیله در روند پژوهش ها مشخص شده است.
فواید پستانک
- این وسیله می تواند به وزن گیری سریع تر نوزادان نارس کمک کند.
- زمانی که نوزاد بی قراری می کند ، می توان از پستانک برای کمک به حفظ آرامش وی کمک کرد.
- سندرم مرگ ناگهانی نوزاد یا SIDS سندرمی است شایع در میان نوزادان است. مطالعات نشان داده اند که استفاده از این وسیله می تواند تا حد خوبی از بروز این اتفاق و مرگ غیر منتظره نوزاد در خواب جلوگیری نماید.
- با بهره گیری از این ابزار کمکی می توان مشکلات ناشی از رفلاکس معده نوزاد و همچنین کولیک را کاهش داد.
- شیر دادن برای مادرانی که مشکلات پوستی دارند بسیار سخت است. شیر دادن با بطری و استفاده از پستانک برای این مادران موهب است.
- این وسیله در زمان معاینات پزشکی یا واکسن می تواند یک عامل سرگرم کننده باشد.
- والدینی که سفرهای هوایی زیادی دارند ، پستانک کمک می کند تا فرزندان انها بتوانند با تغییرات فشار هوا مقابله کنند.
- ترک عادت مکیدن پستونک از مکیدن انگشت دست آسانتر است.
- در موقعیت های استرس زا و دردناک ، پستونک می تواند آرامش بخش باشد.
موارد منع استفاده از پستانک
در برخی موارد ممکن است پزشک به شما پیشنهاد کند که از دادن پستانک به نوزاد خودداری کنید. در این موارد اگر توصیه متخصص زنان تهران را دنبال نکنید ؛ ممکن است نوزاد شما با مشکل مواجه گردد. در صورتی که هر یک از شرایط زیر موجود است ، از دادن این وسیله کمکی به کودک خووداری نمایید :
- کمبود وزن
- عفونت گوش
- اگر سطح شیر شما کم است.
- عادت نداشتن به شیر خوردن از سینه مادر
زمان شروع استفاده از پستانک
نباید از همان ابتدای تولد به نوزاد پستانک داد. چرا که با عادت کردن نوزاد به این وسیله ، روند و نظم شیر خوردن از سینه مادر با مشکل مواجه می گردد. بهتر است که بعد از آن که نوزاد به شیرخوارگی عادت کرد ، استفاده از این وسیله را در صورت لزوم شروع کنید.
عوارض و خطرات استفاده از پستانک
هر وسیله ای ممکن است یک سری مزایا و یک سری معایب داشته باشد. پستانک نوزاد نیز وسیله ای است که از این قاعده مستثنی نیست. از مهم ترین معایب استفاده از پستانک می توان به موارد زیر اشاره داشت :
نفخ معده
همزمان با مکیده شدن این وسیله توسط نوزاد ممکن است هوا وارد لوله گوارشی و در نتیجه باعث بروز نفخ و دل درد شود. علت ورود هوا به لوله گوارش نوزاد در پی مکیدن پستانک ، سوراخی است که در سر آن قرار دارد. شما می توانید برای جلوگیری از بروز این مشکل ، به سوراخ روی سر پستونک دقت کنید. هر چه سوراخ روی سر این وسیله بزرگ تر باشد ، میان هوایی که از طریق مکیدن آن وارد بدن نوزاد می شود بیشتر است.
بروز تاخیر در زبان باز کردن
برخی از مشاهدات حاکی از آن هستند که ممکن است ایجاد تاخیر در حرف زدن کودک با پستانک مکیدن وی ارتباطی داشته باشد. بهره گیری از این ابزار کمکی با تغییر دادن حالت زبان و فک ممکن است باعث اشتباه تلفظ کردن کلمات توسط او شود.
بروز اختلال در شیرخوارگی نوزاد
ممکن است در صورت استفاده ی طولانی مدت از پستانک و عادت کردن به آن ، نوزاد دیگر نتواند سینه مادر را بپذیرد و بدین ترتیب روند شیردهی با مشکل مواجه گردد.
بروز تغییرات در حالت فک و دندان ها
در صورتی که نوزاد برای طولانی مدت از این ابزار کمکی استفاده نماید ، ممکن است در روند رشد دندان ها و استخوان فک وی مشکلاتی ایجاد شود.
انتقال آلودگی از طریق پستانک به بدن نوزاد
توجه داشته باشید که پستانک یکی از مهم ترین و اصلی ترین عوامل انتقال آلودگی ها به داخل بدن نوزاد است. در صورتی که این وسیله از دهان نوزاد بر روی زمین یا هر سطح دیگری افتاد ، حتما آن را ضد عفونی نمایید تا بدین ترتیب از ورود عوامل بیماری زا به بدن جلوگیری کرده باشید. همچنین حتی اگر این وسیله کمکی از دهان نوزاد بر روی زمین نیفتاد نیز هر چند وقت یک بار آن را بشویید تا از این راه به حفظ سلامت نوزاد خود کمک کرده باشید.
افزایش احتمال ابتلا به عفونت ها مخصوصا عفونت های گوش
متخصصین اطفال معتقدند که با توجه به یافته ها ، نوزادانی که پستانک می مکند ، بیشتر از سایرین دچار بیماری های عفونی مربوط به گوش می گردند.
نکاتی مهم در مورد پستانک
- تا حد امکان سعی کنید نوزاد را به این وسیله کمکی عادت ندهید.
- حتما پس از آن که فرزند شما شیر خوردن را یاد گرفت و تنها در صورت لزوم ، به او پستانک بدهید.
- در صورتی که نوزاد بی قرار است ، به جای آن که تنها راه آرام کردن او را در استفاده از این وسیله ببینید ، ابتدا وضعیتش را بررسی کنید. اگر نوزاد گرسنه باشد، با پستانک آرام نخواهد شد و باید به او شیر بدهید. همچنین اگر بی قراری او به دلیل خستگی است ، نباید از این ابزار کمکی استفاده کنید ، بلکه باید بخوابانیدش.
- همیشه این وسیله را بشویید. آن را استریل کرده و سپس به نوزاد بدهید. برای شستشوی پستانک از مواد مناسب استفاده کنید.
- از پستونک های چند تکه استفاده نکنید. جدا شدن قطعات این این وسیله ممکن است برای نوزاد خطر خفگی به همراه داشته باشند.
- هیچ گاه این وسیله را به گردن نوزاد آویزان نکنید چون ممکن است در پی حرکات او ، بند آن دور گردنش بپیچد و باعث بروز کمبود اکسیژن و خفگی گردد.
- برخی از مادران نوک پستانک را با استفاده از مواد قندی مختلف شیرین می کنند. به شما توصیه می کنیم که این کار را نکنید.
- هنگامی که نوزاد به خواب فرو می رود ، این ابزار کمکی را از دهانش خارج کنید.
- هنگامی که می دانید دلیل بی قراری نوزادتان گرسنگی است ، نباید برای آرام کردن او از از این ابزار استفاده کنید. این کار باعث بروز مشکلاتی می گردد که در این مطلب بیان کردیم.
- همیشه دقت کنید که نوک پستانک دچار پارگی نشده باشد.
زمان تعویض
برای جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند عفونت های ویروسی و باکتریایی بهتر است که هر دو ماه یک بار پستانک نوزادتان را دور بیندازید و آن را با نوع جدید عوض کنید.
خلاصه نکات
با خواندن این مقاله آگاهی خود در مورد مزایا و معایب این ابزار کمکی را بالا بردید. همان طور که گفتیم ، بهتر است که نوزاد به مادر خو بگیرد ، نه به پستانک. همچنین اگر نیاز بسیاری به استفاده از این وسیله احساس می کنید ، باید میزان بهره گیری از آن را مدیریت نمایید.
دکتر فرزانه درویش زاده ؛ جراح و متخصص زنان ، زایمان و نازایی در تهران و عضو انجمن زنان و مامایی ایران و دارای بورد تخصصی لاپاراسکوپی می باشند. ایشان به عنوان بهترین متخصص هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی در استان تهران شناخته می شوند. ضمنا دکتر درویش زاده عضو انجمن FMF انگلستان و عضو کالج زیبایی زنان آمریکا نیز هستند. ایشان در زمینه جراحی های درمانی و زیبایی زنان و مشاوره و درمان ناباروری جزو پیشتازان در این عرصه می باشند.
