مراقبتهای بعد از لاپاراسکوپی نقش مهمی در بهبود سریعتر و کاهش عوارض احتمالی این جراحی دارد. لاپاراسکوپی یک روش کمتهاجمی است که امروزه برای تشخیص و درمان بسیاری از مشکلات زنان، دستگاه گوارش و حتی جراحی کیسه صفرا به کار میرود. به دلیل برشهای کوچک و استفاده از ابزارهای ظریف، مدت زمان بهبودی در مقایسه با جراحی باز کوتاهتر است، اما همچنان نیاز به رعایت اصول خاصی در دوران نقاهت وجود دارد. آگاهی از این نکات به بیماران کمک میکند تا با آرامش بیشتری روند بازگشت به زندگی عادی خود را تجربه کنند.
در ادامه به بررسی اقدامات ضروری بعد از عمل، مدت زمان لازم برای استراحت، نحوه خوابیدن صحیح و دیگر مراقبتهای مهم بعد از لاپاراسکوپی میپردازیم.
بعد از عمل لاپاراسکوپی چه باید کرد؟
پس از پایان عمل، بیمار معمولاً چند ساعت در بخش ریکاوری تحت نظر قرار میگیرد تا علائم حیاتی و وضعیت عمومی بدن پایدار شود. در این مدت ممکن است کمی درد شکمی، احساس نفخ یا ناراحتی در شانهها به دلیل گاز دیاکسیدکربن تزریقشده تجربه شود که طبیعی است و به مرور کاهش مییابد. توصیه میشود بیماران در همان ساعات اولیه، در صورت اجازه پزشک، مایعات شفاف مصرف کرده و از خوردن غذاهای سنگین خودداری کنند.
در روزهای ابتدایی، رعایت بهداشت محل برشها بسیار مهم است. پانسمان باید تمیز و خشک نگه داشته شود و در صورت خیس شدن، طبق دستور پزشک تعویض گردد. همچنین، بیماران باید از فعالیتهای سنگین خودداری کرده و تنها پیادهرویهای کوتاه و سبک انجام دهند تا از لخته شدن خون در پاها جلوگیری شود. در صورت مشاهده تب، خونریزی غیرطبیعی یا ترشح چرکی از زخم، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
چند روز استراحت بعد از لاپاراسکوپی
مدت زمان استراحت بعد از لاپاراسکوپی به نوع جراحی، وضعیت سلامتی فرد و شدت بیماری بستگی دارد. در اغلب موارد، بیماران پس از ۳ تا ۷ روز میتوانند فعالیتهای روزمره سبک خود را از سر بگیرند، اما برای بازگشت کامل به فعالیتهای کاری یا ورزشی سنگین معمولاً به ۲ تا ۴ هفته زمان نیاز است. پزشک بر اساس شرایط بیمار، مدت دقیق استراحت را مشخص میکند.
استراحت کافی در این دوران به بدن فرصت میدهد تا بافتهای داخلی ترمیم شوند و خطر عوارضی مانند خونریزی یا عفونت کاهش یابد. البته استراحت به معنای بیتحرکی مطلق نیست. انجام حرکات سبک مانند نشستن و برخاستن آرام یا پیادهروی کوتاه در خانه به بهبود گردش خون و جلوگیری از یبوست کمک میکند. تعادل بین استراحت و تحرک سبک، کلید اصلی بهبودی سریع بعد از لاپاراسکوپی است.
مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی
مراقبتهای صحیح پس از لاپاراسکوپی تأثیر مستقیم بر نتیجه جراحی دارد. یکی از مهمترین توصیهها، رعایت رژیم غذایی سبک است. مصرف غذاهای کمچرب، پر فیبر و نوشیدن آب کافی به کاهش نفخ و پیشگیری از یبوست کمک میکند. از طرفی باید از مصرف غذاهای سنگین، نوشیدنیهای گازدار و خوراکیهای نفاخ پرهیز کرد تا فشار کمتری به دستگاه گوارش وارد شود.
علاوه بر تغذیه، توجه به وضعیت محل بخیهها اهمیت بالایی دارد. زخمها باید روزانه بررسی شوند و در صورت قرمزی، تورم یا ترشح غیرطبیعی، پزشک مطلع شود. همچنین مصرف داروهای تجویزشده مانند آنتیبیوتیک یا مسکن باید بهطور منظم و کامل انجام گیرد. رعایت دقیق این مراقبتها باعث میشود احتمال بروز عوارض به حداقل برسد و روند بهبودی سریعتر طی شود.
خوابیدن بعد از عمل لاپاراسکوپی
نحوه خوابیدن بعد از لاپاراسکوپی یکی از نکات مهمی است که به کاهش درد و جلوگیری از فشار روی نواحی جراحی کمک میکند. بهترین حالت خوابیدن معمولاً به پشت و با قرار دادن بالش زیر زانوهاست تا شکم و کمر در وضعیت راحتتری قرار گیرند. برخی بیماران ترجیح میدهند به پهلو بخوابند، که در این حالت نیز استفاده از بالش بین پاها توصیه میشود تا فشار بر شکم و لگن کاهش یابد.
باید توجه داشت که خوابیدن روی شکم در هفتههای اول بعد از جراحی مناسب نیست، زیرا میتواند به بخیهها فشار وارد کند و روند ترمیم را مختل سازد. ایجاد محیطی آرام، استفاده از تشک مناسب و رعایت ساعت خواب کافی نیز در کیفیت استراحت و تسریع بهبودی نقش زیادی دارد. خواب کافی نهتنها درد را کاهش میدهد، بلکه به تقویت سیستم ایمنی و ترمیم سریعتر بافتها نیز کمک میکند.
سوالات متداول درباره مراقبت های بعد از لاپاراسکوپی
۱. چه زمانی میتوان بعد از لاپاراسکوپی حمام کرد؟
معمولاً پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، با اجازه پزشک میتوان حمام کوتاه داشت، اما باید از غوطهور شدن در وان یا استخر تا زمان بهبودی کامل زخمها پرهیز کرد.
۲. آیا داشتن درد شکمی بعد از لاپاراسکوپی طبیعی است؟
بله، درد خفیف شکم یا شانهها به دلیل گاز تزریقشده حین عمل طبیعی است و معمولاً طی چند روز کاهش مییابد. در صورت شدت یا طولانی شدن درد باید با پزشک مشورت شود.
۳. چه زمانی میتوان فعالیت ورزشی را از سر گرفت؟
فعالیتهای سبک مانند پیادهروی را میتوان بعد از چند روز شروع کرد، اما ورزشهای سنگین و بلند کردن اجسام بیشتر از ۲ تا ۳ کیلوگرم تا چند هفته ممنوع است.
۴. آیا خونریزی یا لکهبینی بعد از لاپاراسکوپی طبیعی است؟
لکهبینی خفیف طبیعی است، اما خونریزی شدید یا ادامهدار نیاز به بررسی فوری پزشک دارد.
دکتر فرزانه درویش زاده ؛ جراح و متخصص زنان ، زایمان و نازایی در تهران و عضو انجمن زنان و مامایی ایران و دارای بورد تخصصی لاپاراسکوپی می باشند. ایشان به عنوان بهترین متخصص هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی در استان تهران شناخته می شوند. ضمنا دکتر درویش زاده عضو انجمن FMF انگلستان و عضو کالج زیبایی زنان آمریکا نیز هستند. ایشان در زمینه جراحی های درمانی و زیبایی زنان و مشاوره و درمان ناباروری جزو پیشتازان در این عرصه می باشند.
