نوسانات هورمونی در طول چرخه قاعدگی می تواند تغییرات زیادی ایجاد کند و برخی از زنان ، ممکن است در این زمان از ماه با سردرد مقابله کنند. انواع مختلف سردرد ممکن است در حوالی پریود شما اتفاق بیفتد. سردرد دوران پریودی ، یکی از انواع آن این نوع سردرد های تنشی است که اغلب به دلیل استرس ایجاد می شود ، حالت این سردرد طوری است که انگار یک نوار سفت در اطراف پیشانی شما احساس می شود. یا ممکن است بعد از قاعدگی به دلیل از دست دادن خون و کاهش سطح آهن دچار سردرد شوید. اما در میان انواع مختلف سردردهایی که ممکن است در طول دوره قاعدگی شما رخ دهد ، سردرد هورمونی و میگرن قاعدگی شایع ترین به نظر می رسد. علت زمینه ای برای هر دو یکسان است ، اما علائم آنها متفاوت است. برای آشنایی با علائم و روش های کنترل سردرد پریودی مطالعه این مقاله از دکتر فرزانه درویش زاده ، بهترین متخصص زنان تهران را از دست ندهید.
علل ایجاد سردردهای قاعدگی
تغییر در سطح هورمون می تواند باعث سردرد هورمونی و میگرن قاعدگی شود. هورمون ها بسیاری از عملکردهای بدن را تنظیم می کنند. زنانی که در دوره قاعدگی خود سردرد دارند ، ممکن است قبل از سیکل ، در طول سیکل یا بعد از سیکل خود دچار سردرد شوند. سردرد ناشی از تغییر سطح استروژن و پروژسترون است. استروژن یک هورمون جنسی زنانه است. از طریق جریان خون حرکت می کند و پیام ها را به قسمت های مختلف بدن می رساند. سطح استروژن در اواسط چرخه قاعدگی شما افزایش می یابد. این امر باعث آزاد شدن تخمک می شود. پروژسترون یکی دیگر از هورمون های مهم است. افزایش سطح این هورمون به کاشت تخمک در رحم کمک می کند. پس از تخمک گذاری (آزاد شدن تخمک از تخمدان) ، سطح هورمون کاهش می یابد. سطح استروژن و پروژسترون درست قبل از قاعدگی در پایین ترین حد خود است. همین کاهش است که باعث می شود برخی از زنان بیشتر دچار سردرد پریودی شوند. در مواقع دیگر نیز ممکن است سردرد هورمونی داشته باشید. برخی از زنان در دوران یائسگی یا پیش از یائسگی به دلیل افت هورمون ها سردرد بیشتری دارند. بارداری همچنین می تواند باعث سردرد شود ؛ زیرا سطح هورمون ها می تواند در طول 9 ماه نوسان کند.
سردرد قاعدگی در کدام قسمت سر است؟
سردرد قاعدگی یا سردرد پریودی می تواند در قسمت های مختلف سر احساس شود، اما محل و شدت درد در همه افراد یکسان نیست. در بسیاری از زنان، درد در پیشانی، شقیقه ها یا اطراف چشم ها ایجاد می شود و گاهی به یک طرف سر محدود می ماند. بعضی افراد نیز احساس فشار یا سنگینی در تمام سر دارند. این نوع سردرد معمولا همزمان با شروع قاعدگی یا چند روز قبل از آن ظاهر می شود و می تواند با خستگی، حساسیت به نور و صدا، تهوع یا کاهش تمرکز همراه باشد. محل درد به تنهایی برای تشخیص علت سردرد کافی نیست. اگر درد ضربان دار و معمولا یک طرفه باشد یا با تهوع و حساسیت به نور و صدا همراه شود، احتمال میگرن قاعدگی بیشتر مطرح می شود. ثبت زمان شروع سردرد، محل درد، شدت آن و علائم همراه در چند دوره قاعدگی می تواند به پزشک در تشخیص دقیق کمک کند.
تفاوت سردرد هورمونی و سردرد پریودی چیست؟
در حالی که سردرد هورمونی و میگرن قاعدگی هر دو ناشی از نوسانات هورمونی هستند ، تفاوت بین این دو شامل شدت سر درد پریودی است. سردرد هورمونی ممکن است خفیف تا متوسط باشد و باعث درد آزاردهنده یا ضربان شود. چنین شرایطی بسیار آزار دهنده و ناراحت کننده است ، اما ممکن است با زندگی روزمره شما تداخل نداشته باشد. از سوی دیگر ، میگرن قاعدگی می تواند مختل کننده روتین زندگی شما باشد. بر اساس گزارش بنیاد ملی سردرد ، سردرد قاعدگی حدود 60 درصد از زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. اگر به طور منظم حملات میگرنی را تجربه می کنید ، ممکن است مستعد ابتلا به میگرن قاعدگی باشید. میگرن قاعدگی با میگرن معمولی تفاوت دارد ؛ زیرا معمولاً با هاله یا aura همراه نیست. هاله به نورهای چشمک زن ، خطوط زیگزاگ یا سایر تجربیات حسی اشاره دارد که برخی افراد قبل از حمله میگرن تجربه می کنند. میگرن قاعدگی با ضربان شدید مشخص می شود که می تواند از یک طرف پیشانی شروع شده و به سمت دیگر حرکت کند. شدت آن می تواند باز نگه داشتن چشمان شما ، کار کردن یا حتی فکر کردن را دشوار کند.
علائم دیگر سردرد پریودی :
علائم سردرد دوران پریود همراه با میگرن قاعدگی عبارتند از :
- حالت تهوع
- استفراغ
- حساسیت به صدا
- حساسیت به نور
با سردرد هورمونی و میگرن پریودی ، ممکن است علائم معمولی قاعدگی را نیز تجربه کنید ، از جمله :
- خستگی مفرط
- درد مفاصل یا درد عضلانی
- یبوست یا اسهال
- هوس های غذایی
- تغییرات خلق و خوی
میگرن قاعدگی چیست؟
میگرن قاعدگی یا سردرد پریودی نوعی حمله میگرنی است که معمولا از حدود دو روز قبل از شروع قاعدگی تا سه روز پس از آغاز آن رخ می دهد. کاهش سطح هورمون استروژن در روزهای نزدیک به قاعدگی یکی از عوامل مهم تحریک این نوع میگرن است. درد معمولا ضربان دار و متوسط تا شدید است و اغلب در یک طرف سر احساس می شود، هرچند ممکن است دو طرف سر را نیز درگیر کند. تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و صدا و تشدید درد هنگام فعالیت از علائم شایع هستند. میگرن قاعدگی ممکن است نسبت به برخی حملات میگرنی دیگر طولانی تر و شدیدتر باشد. اگر این سردردها تقریبا در هر چرخه تکرار می شوند، بهتر است زمان شروع درد و علائم همراه را ثبت کرده و برای ارزیابی و انتخاب درمان مناسب با پزشک مشورت کنید.
درمان سردرد های هورمونی و میگرنی
درمان سردرد پریودی یا هورمونی و میگرن قاعدگی به شدت آن بستگی دارد که در ادامه به توضیح بیشتر این موضوع پرداخته شده است :
گزینه های ابتدایی درمان سردرد پریودی
مسکن های بدون نسخه اغلب موثر هستند. این داروها همچنین می توانند سردردهای تنشی و سردردهای ناشی از سطح پایین آهن را کاهش دهند. داروهای متوقف کننده درد و التهاب عبارتند از :
- ایبوپروفن
- ناپروکسن
- آسپرین
- استامینوفن
کافئین یکی دیگر از داروهای موثر برای سردردهای ریودی است. خوردن شکلات و نوشیدن چای یا نوشابه کافئین دار ممکن است ناراحتی شما را از بین ببرد. با این حال ، به راحتی از کافئین استفاده کنید. کافئین اعتیاد آور است و مصرف بیش از حد آن در طول قاعدگی می تواند باعث وابستگی فیزیکی شود. قطع ناگهانی کافئین بعد از قاعدگی می تواند باعث سردرد ناشی از ترک آن شود.
گزینه های بعدی درمان سردرد پریودی
بسته به شدت میگرن قاعدگی شما ، داروهای بدون نسخه ممکن است نتایج مطلوب را ارائه نکنند. می توانید داروهای فوق را آزمایش کنید ، اما اگر علائم بهبود نیافتند ، ممکن است به هورمون درمانی نیاز داشته باشید. اگر با میگرن قاعدگی دچار استفراغ یا حالت تهوع شدید ، از متخصص زنان خوب در تهران ، در مورد داروهای ضد تهوع تجویزی سوال کنید.
تمرینات آرامش بخش
ورزش هایی مانند مدیتیشن ، یوگا و تنفس عمیق می توانند ماهیچه های شما را شل کنند ، تنش را کاهش دهند و علائم سردرد پریودی را بهبود بخشند.
طب سوزنی
طب سوزنی شامل قرار دادن سوزن های ریز در نقاط مختلف فشار در سراسر بدن شما است. ترشح اندورفین را تحریک می کند ، هورمونی که به طور طبیعی توسط بدن تولید می شود و به شما در مقابله با استرس و درد کمک می کند.
استراحت کافی داشته باشید
خواب کم می تواند سردرد پریودی شما را بدتر کند. حداقل هفت تا نه ساعت خواب در هر شب را هدف گذاری کنید. محیط خواب خود را برای استراحت بهتر بهبود بخشید. تلویزیون و چراغ ها را خاموش کنید و اتاق خود را در دمای متناسب نگه دارید.
ماساژ درمانی
ماساژ درمانی می تواند آرامش عضلانی را تقویت کند و فشار را در شانه ها ، پشت و گردن شما کاهش دهد. همچنین ممکن است شدت و دفعات سردردهای تنشی و حملات میگرنی را کاهش دهد.
چه زمانی باید برای سردرد قاعدگی به پزشک مراجعه کرد؟
اگر سردرد پریودی به صورت مکرر تکرار می شوند، شدت آنها زیاد است یا فعالیت های روزمره، کار و خواب شما را مختل می کنند، بهتر است برای بررسی علت و دریافت درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر سردرد برای نخستین بار با شدت غیر معمول ایجاد شده یا الگوی آن نسبت به دوره های قبل تغییر کرده است، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد. سردردی که ناگهان و با بیشترین شدت ممکن شروع شود، یا همراه با اختلال بینایی، ضعف یا بی حسی یک طرف بدن، اختلال در صحبت کردن، گیجی، غش، تب و سفتی گردن باشد، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. در چنین شرایطی نباید درد را صرفا به قاعدگی نسبت داد. همچنین مصرف مکرر مسکن بدون بررسی علت می تواند باعث افزایش دفعات برخی انواع سردرد شود؛ بنابراین در سردردهای مکرر، درمان بهتر است بر اساس تشخیص پزشک انجام شود.
دکتر فرزانه درویش زاده ؛ جراح و متخصص زنان ، زایمان و نازایی در تهران و عضو انجمن زنان و مامایی ایران و دارای بورد تخصصی لاپاراسکوپی می باشند. ایشان به عنوان بهترین متخصص هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی در استان تهران شناخته می شوند. ضمنا دکتر درویش زاده عضو انجمن FMF انگلستان و عضو کالج زیبایی زنان آمریکا نیز هستند. ایشان در زمینه جراحی های درمانی و زیبایی زنان و مشاوره و درمان ناباروری جزو پیشتازان در این عرصه می باشند.
