آی وی اف یک روش لقاح مصنوعی و خارج از رحم می باشد که برای زوج هایی که به طور طبیعی بچه دار نمی شوند به کار می رود. (IVF ) آی وی اف تاثیرات بسیار موثر و مفیدی برای بسیاری از افراد دارای مشکلات باروری داشته و به نسبت از عوارض کمی برخوردار است. بنابراین برای آشنایی بیشتر با روش لقاح آی وی اف در ادامه این مطلب همراه باشید.
آی وی اف (IVF) چیست ؟
یکی از بزرگترین آرزوهای هر خانمی بارداری و مادر شدن است. اما متاسفانه برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی ، محیطی و سایر موارد توانایی بچه دار شدن به صورت طبیعی را ندارند. بارداری به روشivf یکی از نوین ترین سبک های درمانی پزشکی برای بچه دار شدن است که نتایج مثبت و موثر داشته و بسیاری از زوج ها را از مشکلات باروری رهایی ساخته است .
به صورت کلی آی وی اف (IVF) مخفف کلمه In Vitro Fertilization است که معنی لقاح آزمایشگاهی را دارد. ین روش لقاح مصنوعی یک روش درمان ناباروری است که در آن تخمکهای زن در آزمایشگاه با اسپرمهای مرد لقاح داده و درون رحم زن قرار داده می شوند.
مراحل آی وی اف برای بچه دار شدن
مراحل اصلی فرآیند ivf یا لقاح آزمایشگاهی عبارتند از:
- تحریک تخمدان: استفاده از داروهای هورمونی برای تحریک تخمدانها و تولید چندین تخمک به جای یک تخمک در هر چرخه قاعدگی خانم
- جمع آوری تخمک ها: برداشتن تخمکها از تخمدانها
- اسپرم: دریافت نمونه اسپرم از مرد
- لقاح: ترکیب تخمکها و اسپرمها در آزمایشگاه برای ایجاد جنین
- نگه داری : رشد جنین به وجود آمده از لقاح و نگه داری در آزمایشگاه برای چند روز
- انتقال جنین: انتقال یک یا چند جنین به رحم زن با هدف ایجاد بارداری
چه کسانی آی وی اف انجام می دهند؟
آی وی اف معمولاً برای زوجهایی استفاده میشود که به دلایل مختلفی از جمله مشکلات تخمک گذاری ، مشکلات اسپرم ، انسداد لولههای فالوپ یا سایر موارد ناشی از ناباروری نمیتوانند به طور طبیعی باردار شوند. بنابراین روش بارداری با ivf به افراد زیر توصیه می شود:
- خانم های دارای مشکلی نظیر تخمک گذاری نامنظم یا حتی عدم تخمک گذاری
- خانم هایی تحت مشکل آسیب دیدگی لوله فالوپ یا انسداد آن که موجب عدم رسیدن تخمک به رحم می شود
- زنان دارای برخی بیماری های خاص از جمله اندومتر
- مشکلات اسپرم از جمله بی کیفیتی ، حرکت ضعیف ، تعداد کم اسپرم و غیره
- بیماری هایی نظیر فیبروم رحم ، سندرم تخمدان پلی کیستیک
- بالا بودن سن و کاهش کیفیت تخمک ها
- افرادی که تحت درمان هایی مانند شیمی درمانی یا پرتو درمانی هستند
- زوج های دارای مشکلات ژنتیکی یا حتی بدون علت مشخص
- افرادی که لوله خود را بسته اند و قصد بارداری دارند
- خانمهای زیر 35 سال
آی وی اف چه ریسک هایی دارد ؟
به طور کلی نمی توان گفت که ivf یک روش پر خطر یا دارای عوارض برای بارداری است. اما با این حال با برخی ریسک ها یا غافلگیری ها همراه است. برای مثال چند قلویی یکی از مواردی است که افرادی که آی وی اف انجام می دهند با آن مواجه هستند و این به دلیل کاشت همزمان چندین لقاح می باشد. علاوه بر آن برخی دیگر از ریسک های ivf عبارت اند از:
- ریسک سقط جنین
- احتمال زایمان زودرس
- نقایص مادرزادی برای نوزاد
- سندروم تحریک بیش از حد تخمدان ها در اثر استفاده از دارو های هورمونی
همچنین برخی دیگر از ریسک و عوارض های تکنیک ivf که قبل از بارداری رخ می دهد شامل مواردی چون سر درد و استفراغ ، گرفتگی ، بزرگ شدن شکم و تخمدان ها ، لکه بینی ، نفخ و غیره می باشد.
احتمال موفقیت آی وی اف چقدر است؟
میزان موفقیت آمیز بودن فرآیند آی وی اف که به آن لقاح مصنوعی نیز اطلاق می شود ؛ به پارامترهای مختلفی از قبیل سن مادر ، عامل نازایی ، سابقه بارداری و سبک زندگی والدین وابسته است. به طور کلی آمار بارداری با استفاده از روش های کمک باروری از جمله IVF در قیاس با بارداری طبیعی کمتر است تا جایی که در برخی موارد انجام آن در یک مرحله موفقیت آمیز نبوده و می بایست چند بار تکرار صورت گیرد تا بالاخره بارداری اتفاق بیفتد.
آی وی اف نیاز به چند جلسه دارد؟
نمی توان به این پرسش ، پاسخ مشخصی داد و به طور واضح مشخص کرد که زمان دقیق بارداری با این روش چه وقت است ؛ چرا که شرایط زوجین با یکدیگر متفاوت می باشد. اما با این حال پزشک متخصص زنان سعی می کند با برنامه ریزی مناسب بویژه برای زوجینی که از نقاط دور مراجعه می کنند ، یک برآورد کلی از مراحل آی وی اف و مدت زمان هر مرحله به مراجعین خود ارائه دهد.
مراقبت های بعد از آی وی اف به چه صورت است؟
معمولا چند ساعت بعد از انتقال رویان به رحم ، فرد از بیمارستان مرخص شده و می تواند به منزل بازگردد. اما باید از دستورالعمل های توصیه شده توسط متخصص زنان تبعیت نماید تا نتیجه ایده آل حاصل شده و باروری محقق شود.
خانم هایی که تحت درمان با IVF قرار گرفته اند ، باید 3 تا 4 روز پس از انجام این فرآیند ، از انجام فعالیت های فیزیکی سنگین که سبب خستگی زیاد می شود خودداری نمایند.
مواجهه با هر مسئله ای که سبب ایجاد تنش شده و آرامش روحی را بر هم بزند ، برای زنان تحت درمان با آی وی اف ممنوع است ؛ لذا باید اطرافیان بخصوص همسر به این موضوع توجه داشته و محیطی آرام برای ایشان فراهم آورند.
عموما توصیه می شود 10 روز تا نهایتا 2 هفته بعد از انتقال جنین به رحم ، فرد جهت بررسی میزان BHCG خون به لابراتوار هورمونی مراجعه نماید. لازم به ذکر است که افزایش میزان این هورمون بر مثبت بودن نتیجه باروری دلالت می کند.
سخن پایانی
آی وی اف (IVF) یک پیشرفت مهم در حوزه پزشکی است که به بسیاری از زوج ها و افراد کمک میکند تا بر مشکلات ناباروری غلبه کنند. این روش با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته ، امکان لقاح خارج از بدن و رشد جنین در آزمایشگاه را فراهم میکند. اگرچه آی وی اف می تواند چالشها یا ریسک جسمی ، روحی و مالی به همراه داشته باشد، اما برای بسیاری از افراد یک راه موثر و موفقیت آمیز برای بارداری و بچه دار شدن است.
مهمترین عواملی که بر نتایج این روش باروری موثر است شامل مواردی چون سن ، کیفیت اسپرم و تخمک ، بیماری های پیش زمینه ای خواهد بود. بنابراین اگر به دلایل مختلفی توانایی بچه دار شدن ندارید ، مشاوره جهت انجام آی وی اف راه حل کاربردی خواهد بود.
دکتر فرزانه درویش زاده ؛ جراح و متخصص زنان ، زایمان و نازایی در تهران و عضو انجمن زنان و مامایی ایران و دارای بورد تخصصی لاپاراسکوپی می باشند. ایشان به عنوان بهترین متخصص هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی در استان تهران شناخته می شوند. ضمنا دکتر درویش زاده عضو انجمن FMF انگلستان و عضو کالج زیبایی زنان آمریکا نیز هستند. ایشان در زمینه جراحی های درمانی و زیبایی زنان و مشاوره و درمان ناباروری جزو پیشتازان در این عرصه می باشند.
